Yöntemler, sade haliyle

İki liste stratejisi ve onun hakkında bildiklerimiz

İki liste stratejisi şöyle der: en önemli 25 hedefinizi yazın, en çok önem taşıyan 5'ini daire içine alın, kalan 20'yi ilk 5 bitene kadar ne pahasına olursa olsun kaçınılacaklar listesi sayın. Genellikle Warren Buffett’ın pilotuna verdiği bir öğüt olarak anlatılır, ama bu hikâye doğrulanmamıştır: internete dolaylı yoldan ulaşmıştır ve Buffett’ın bunun kendisine ait olmadığını söylediği aktarılır. Fikir tek başına da ayakta durur ve hedef kalkanlama araştırmaları ona dolaylı bir destek sunar.

Yakında iPhone ve iPad'de

Son kontrol:

Bu sayfada

Hikâye ve ne kadarının doğru olduğu

Çoğu insanın bildiği sürüm, James Clear’ın bir makalesinden gelir; Clear, arkadaşı Scott Dinsmore’un, Warren Buffett’ın on yıl boyunca özel pilotu olduğunu söylediği Mike Flint’ten duyduğu bir hikâyeyi anlatır. Clear’ın anlattığına göre Buffett, Flint’ten şunları istemiş:

  1. Kariyerindeki en önemli 25 hedefi yazmasını.
  2. En önemli 5’ini daire içine almasını.
  3. Kalan 20’yi ikinci öncelik olarak değil, ilk 5 bitene kadar hiç dikkat verilmeyecek bir “ne pahasına olursa olsun kaçınılacaklar” listesi olarak görmesini.

Hikâyenin yayılmasının nedeni olan sürpriz, 3. adımdır. Flint kalan 20 üzerinde “ara sıra” çalışmayı planlıyormuş; Buffett’ın ona yanıldığını söylediği anlatılır.

Bu atıf doğrulanmamıştır. Hikâye web’e dolaylı yoldan ulaştı: Flint’ten Dinsmore’un blogına (artık açılmıyor), oradan Clear’ın makalesine ve sayısız kopyaya. Sürümler pilotun adında bile ayrışır. Yazar August Birch, Alex Banayan’ın The Third Door kitabında bir Berkshire Hathaway yıllık toplantısında Buffett’a bu yöntemi sorduğunu ve Buffett’ın bunun kendisi olmadığını söylediğini anlattığını aktarıyor. Banayan’ın anlatısını doğrudan okuyamadık ve Buffett’ın hikâyeyi kendisinin anlattığı bir yer de bulamadık. En güvenli özet şu: Buffett hakkında anlatılan, akılda kalıcı bir yöntem; Buffett’ın ise onu reddettiği aktarılıyor.

Bunların hiçbiri yöntemi kötü yapmaz. Yalnızca onu, üzerine yapıştırılan isme göre değil, deneyerek değerlendirmeniz gerektiği anlamına gelir.

Bu hafta kâğıtta deneyin

Yaşam hedefleri sürümü bir saat alır; haftalık sürüm on dakika. Clear’ın kendisi de kısa olanın işe yaradığını söylüyor.

  1. Bu hafta bitirmek istediğiniz 15 ila 25 şey yazın; isterseniz bu çeyrek için. İş ve ev, büyük ve küçük.
  2. Üç ila beşini daire içine alın. Cuma günü bitmiş olmasından en çok memnun olacaklarınızı sorun. Beşte durun.
  3. Daire içine almadıklarınızı ayrı bir kâğıda geçirin ve gözden uzak bir yere kaldırın. Bu sizin “şimdi değil” listeniz.
  4. Yalnızca daire içine aldıklarınız üzerinde çalışın; bitene ya da bilerek değiştirmeye karar verene kadar. Daire dışı bir madde sizi çekiştirdiğinde fark edin ve bırakın.
  5. Cuma günü ikinci kâğıdı çıkarın. Artık önemli olmayanı çizin, gelecek haftanın dairelerini seçin. Haftalık gözden geçirme bunun için doğal bir yer.

İki pratik uyarı. Daire dışı bazı maddeler yükümlülük olacak: faturalar, randevular, başkalarının son tarihleri; bunlar yine de yapılır, çünkü “kaçınmak” borçlu olduğunuz işlerle değil, kendi seçtiğiniz hedeflerle ilgilidir. Ayrıca daireleriniz hep acil işlerse, aciliyete kapılıyor olabilirsiniz: “salt aciliyet etkisi” araştırması, insanların yalnızca acil görünen görevleri daha değerli olanlara tercih ettiğini buldu.

Kanıtlar ne diyor ve nerede zayıf

25/5 yöntemini sınayan bir çalışma yok. Cazibesi, sallantılı Buffett hikâyesine ve adımların mantığına dayanıyor.

Hedef kalkanlama dolaylı destek sunar. 2002’de yayımlanan altı çalışmada psikologlar Shah, Friedman ve Kruglanski, insanlar odaktaki bir hedefe bağlandığında rakip hedeflerin zihinde daha az erişilebilir hale geldiğini ve bu kalkanlamanın odaktaki hedefi izlemelerine ve ona ulaşmalarına yardımcı olduğunu buldu. İki liste yöntemi, kalkanlamanın kendiliğinden yaptığını bilerek yapmaya çalışır: rakiplerin dikkati çekmesini engellemek. Araştırmacılar etkinin, ana hedefe yardım eden rakip hedeflerde daha zayıf olduğunu da buldu; bu, yöntemin sağduyulu bir okumasına uyuyor: ilk beşi kolaylaştıran daire dışı maddeleri tutun.

Zayıf noktalar. 20 hedefi silmek, birçok rolü olan bir yaşam için fazla kaba olabilir; bir ebeveyn, bir iş ve sağlık her hafta biraz dikkat ister. Hedefler değişir ve Ocak’ta belirlenen beş maddelik bir liste Mart’ta yanlış olabilir. Yöntem beşin sırası hakkında da bir şey söylemez; bunun için Ivy Lee yöntemi ya da en önemli görevler gibi kısa bir günlük liste işi görür. Pareto ilkesi aynı bahsi farklı bir açıdan yapar: birkaç madde değerin çoğunu taşır.

Dozen’in yardımcı olduğu ve olmadığı yerler

Daire içine almak bir kâğıt işi. Dozen, daire dışı maddeleri kaybetmeden yolunuzdan çekmeye yardım eder. Bir görev Bir Gün’e alınabilir; bu, onu tarihsiz olarak beklemeye alır. Mekânlar listelerinizi, projelerinizi, alanlarınızı ve etiketlerinizi tutar. Bugün olağan gününüzden fazlasını taşıdığında Hafiflet, bekleyebilecek birkaç şeyi taşımayı önerir ve siz söylemeden hiçbir şey taşınmaz. Yılı Kapat, yılın sayılarını gösterir ve bütün yıl bekleyenleri korumanıza ya da bırakmanıza izin verir.

Yardımcı olmadığı yer: Dozen’de hedef özelliği yoktur ve ilk beşinizi o seçmez. Bir ekibin öncelikleri için paylaşılan listeleri de yoktur. Ayrıca Dozen henüz çıkmadı; yöntemin tamamı iki kâğıt ve birinin çekmeceye kaldırılması.

Sorular ve cevaplar

Warren Buffett 25/5 kuralını gerçekten kendisi mi buldu?

Bunu yaptığına dair bir kanıt yok. Hikâye web’e, Buffett’tan değil, onun eski pilotundan duyan bir blog yazarı aracılığıyla ulaştı; yazar Alex Banayan da bir hissedarlar toplantısında Buffett’a bunu sorduğunda Buffett’ın bunun kendisine ait olmadığını söylediğini aktarıyor. Bu atfı doğrulanmamış sayın.

Kalan 20 hedeften sonsuza dek vazgeçmem mi gerekiyor?

Hayır. Fikir, ilk beş bitene ya da bilerek değiştirilene kadar onlara dikkat vermemek. Bir Bir Gün listesine yazmak onları rekabet etmelerine izin vermeden güvende tutar. Birçok kişi aylar sonra yeniden baktığında 20'den birkaçının artık önemli olmadığını görür.

Bu yöntem yaşam hedefleri için değil de haftalık bir görev listesi için işe yarar mı?

Evet, daha küçük bir biçimde. James Clear aynı adımları daha kısa bir zaman dilimi için, örneğin bu hafta bitirmek istedikleriniz için öneriyor. Haftanın listesini yazın, üç ila beşini daire içine alın, bunlar bitene kadar gerisine dokunmayın.

Kaynaklar

Bu sayfanın Dozen hakkında söyledikleri tarihinde uygulamada kontrol edildi.

Son kontrol:

Dozen'i edinin

Dozen'i indirmek ücretsizdir. Aylık ya da yıllık bir abonelik olan Dozen Pro, asistanı ekler.

Yakında iPhone ve iPad'de

Dozen: Görevler ve Notlar

Dozen'i indirmek ücretsizdir. Aylık ya da yıllık bir abonelik olan Dozen Pro, asistanı ekler.

Yakında iPhone ve iPad'de